Tài liệu Module 2 - Sử dụng phương pháp dạy học và giáo dục phát triển phẩm chất, năng lực học sinh THPT môn Sinh học
MỤC LỤC
MỤC LỤC............................................................................................................................................ 3
BAN BIÊN SOẠN TÀI LIỆU ............................................................................................................. 4
KÍ HIỆU VIẾT TẮT ............................................................................................................................ 5
CHÚ GIẢI THUẬT NGỮ ................................................................................................................... 6
ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT MÔ ĐUN ...................................................................................................... 7
1. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ MÔ ĐUN ...................................................................... 7
2. YÊU CẦU CẦN ĐẠT CỦA MÔ ĐUN ............................................................................. 8
3. NỘI DUNG CHÍNH .......................................................................................................... 8
4. TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG .......................................................................... 8
5. TÀI LIỆU ĐỌC ............................................................................................................... 35
NỘI DUNG 1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ DẠY HỌC PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT,
NĂNG LỰC ....................................................................................................................................... 35
NỘI DUNG 2. CÁC PHƯƠNG PHÁP, KĨ THUẬT DẠY HỌC PHÁT TRIỂN PHẨM
CHẤT, NĂNG LỰC HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRONG MÔN SINH HỌC ........ 56
NỘI DUNG 3. LỰA CHỌN, SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC
CHỦ ĐỀ TRONG MÔN SINH HỌC ................................................................................................ 92
NỘI DUNG 4. XÂY DỰNG KẾ HOẠCH HỖ TRỢ ĐỒNG NGHIỆP ............................ 110
PHỤ LỤC ......................................................................................................................................... 118
PHỤ LỤC 1. KẾ HOẠCH BÀI DẠY (MINH HOẠ) ....................................................... 118
PHỤ LỤC 2. KHUNG KẾ HOẠCH BÀI DẠY ................................................................ 129
ĐÁNH GIÁ KHOÁ HỌC ................................................................................................................ 131
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................... 132
Tóm tắt nội dung tài liệu: Tài liệu Module 2 - Sử dụng phương pháp dạy học và giáo dục phát triển phẩm chất, năng lực học sinh THPT môn Sinh học

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH CHƯƠNG TRÌNH ETEP TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN PHỔ THÔNG CỐT CÁN (Bồi dưỡng trực tiếp) MÔ ĐUN 2 SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC VÀ GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG MÔN SINH HỌC Thành phố Hồ Chí Minh - năm 2020 2 B(> GIAO DT)C VA DAO T~O TRUONG DAI HOC SU PRAM THANH PH6 H6 cHi MINH CHUdNG TRiNH ETEP TAl LI~U HUONG DAN BOI nlfO'NG GIAo VIEN PHO THONG coT cAN (B6i du5ng tn,rc tiSp) " MO DUN 2 SU DT)NG PHUONG PHAP D~ Y HQC VA GIAO DT)C PHAT TRIEN PIIAM CHAT, NANG Ll)'C HQC SINH TRUNG HQC PHO THONG MONSINHHQC Dai dien Ban bien soan . . . Chu bien TS. Ph~m Dinh Van Thanh phB HB Chi Minh - nam 2020 2 3 MỤC LỤC MỤC LỤC............................................................................................................................................ 3 BAN BIÊN SOẠN TÀI LIỆU ............................................................................................................. 4 KÍ HIỆU VIẾT TẮT ............................................................................................................................ 5 CHÚ GIẢI THUẬT NGỮ ................................................................................................................... 6 ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT MÔ ĐUN ...................................................................................................... 7 1. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ MÔ ĐUN ...................................................................... 7 2. YÊU CẦU CẦN ĐẠT CỦA MÔ ĐUN ............................................................................. 8 3. NỘI DUNG CHÍNH .......................................................................................................... 8 4. TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG .......................................................................... 8 5. TÀI LIỆU ĐỌC ............................................................................................................... 35 NỘI DUNG 1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ DẠY HỌC PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC ....................................................................................................................................... 35 NỘI DUNG 2. CÁC PHƯƠNG PHÁP, KĨ THUẬT DẠY HỌC PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRONG MÔN SINH HỌC ........ 56 NỘI DUNG 3. LỰA CHỌN, SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC CHỦ ĐỀ TRONG MÔN SINH HỌC ................................................................................................ 92 NỘI DUNG 4. XÂY DỰNG KẾ HOẠCH HỖ TRỢ ĐỒNG NGHIỆP ............................ 110 PHỤ LỤC ......................................................................................................................................... 118 PHỤ LỤC 1. KẾ HOẠCH BÀI DẠY (MINH HOẠ) ....................................................... 118 PHỤ LỤC 2. KHUNG KẾ HOẠCH BÀI DẠY ................................................................ 129 ĐÁNH GIÁ KHOÁ HỌC ................................................................................................................ 131 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................... 132 4 BAN BIÊN SOẠN TÀI LIỆU 1. TS. Phạm Đình Văn, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh 2. ThS. Quách Văn Toàn Em, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh 3. PGS.TS. Phan Thị Thanh Hội, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 4. PGS.TS. Phan Đức Duy, Trường Đại học Sư phạm, Đại học Huế 5. TS. Phan Thị Thu Hiền, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh 6. PGS.TS. Tống Xuân Tám, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh 7. ThS. Lê Phan Quốc, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh 8. TS. Nguyễn Thị Thương Huyền, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh 9. ThS. Nguyễn Thị Hằng, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh 5 KÍ HIỆU VIẾT TẮT Kí hiệu viết tắt Viết đầy đủ BCV Báo cáo viên CT Chương trình GVPTCC Giáo viên phổ thông cốt cán GVPTĐT Giáo viên phổ thông đại trà GVSPCC Giảng viên sư phạm chủ chốt GD Giáo dục GDPT Giáo dục phổ thông GV Giáo viên HĐGD Hoạt động giáo dục HS Học sinh HV Học viên KN Kĩ năng KT Kĩ thuật KTDH Kĩ thuật dạy học KWL Know - Want - Learn KWLH Know - Want – Learn - How LMS/LCMS Learning Management System/Learning Content Management System NCKH Nghiên cứu khoa học NL Năng lực PP Phương pháp PPDH Phương pháp dạy học PTDH Phương tiện dạy học THPT Trung học phổ thông YCCĐ Yêu cầu cần đạt 6 CHÚ GIẢI THUẬT NGỮ Thuật ngữ, khái niệm Giải thích Chiến lược 1 dạy học Trong giáo dục, có thể hiểu chiến lược dạy học, giáo dục của giáo viên là quan điểm về dạy học, giáo dục và kế hoạch tổng quát về sự phối hợp, vận dụng phù hợp các biện pháp, phương tiện, điều kiện nhằm định hướng thực hiện và hoàn thành hiệu quả các mục tiêu dạy học, giáo dục cụ thể phù hợp với bối cảnh giáo dục trong sự chủ động của người giáo viên. Kế hoạch bài dạy Là bản mô tả chi tiết, hệ thống về mục tiêu và tiến trình tổ chức hoạt động dạy học một chủ đề hoặc nội dung của GV. Trong tài liệu này, thuật ngữ “kế hoạch bài dạy” được dùng thay cho “giáo án”. Năng lực nhận thức sinh học Là những năng lực nhận thức các kiến thức sinh học cơ bản trong chương trình môn Sinh học, gồm trình bày, phân tích các kiến thức sinh học cốt lõi và các thành tựu công nghệ sinh học trong các lĩnh vực. Năng lực tìm hiểu thế giới sống Là năng lực thực hiện quy trình tìm hiểu thế giới sống, gồm: – Đề xuất vấn đề liên quan đến thế giới sống; – Đưa ra phán đoán và xây dựng giả thuyết; – Lập kế hoạch thực hiện; – Thực hiện kế hoạch; – Viết, trình bày báo cáo và thảo luận. Năng lực vận dụng các kiến thức, kĩ năng đã học Là năng lực vận dụng được kiến thức, kĩ năng đã học để giải thích, đánh giá hiện tượng thường gặp trong tự nhiên và trong đời sống; có thái độ và hành vi ứng xử thích hợp, gồm: Giải thích thực tiễn; Có hành vi, thái độ thích hợp. 1 Theo Từ điển Tiếng Việt 1, “Chiến lược: Phương châm và kế hoạch có tính chất toàn cục, xác định mục tiêu chủ yếu và sự sắp xếp lực lượng trong suốt cả một thời kì của cuộc đấu tranh xã hội ”. 7 ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT MÔ ĐUN 1. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ MÔ ĐUN Mô đun 2 “Sử dụng phương pháp dạy học và giáo dục phát triển phẩm chất, năng lực học sinh trung học phổ thông môn Sinh học” được triển khai nhằm bồi dưỡng, nâng cao năng lực lựa chọn và sử dụng phương pháp, kĩ thuật dạy học phát triển phẩm chất và năng lực của học sinh cho giáo viên môn Sinh học ở trung học phổ thông. Hoàn thành mô đun này, không những thầy cô tổ chức được hoạt động dạy học môn Sinh học theo các yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 mà còn đáp ứng được các tiêu chí của tiêu chuẩn Phát triển chuyên môn, nghiệp vụ đối với giáo viên theo Thông tư số 20/2018/TT-BGDĐT, ngày 22/8/2018 của Bộ Trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc ban hành quy định Chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông. Mô đun này bao gồm các nội dung chính: − Tìm hiểu các xu hướng hiện đại về phương pháp, kĩ thuật dạy học nhằm phát triển phẩm chất, năng lực học sinh trung học phổ thông; − Lựa chọn, sử dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học phù hợp nhằm phát triển phẩm chất, năng lực học sinh trung học phổ thông môn Sinh học trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018; − Lựa chọn, xây dựng các chiến lược dạy học hiệu quả phù hợp với học sinh trung học phổ thông. Số tiết mô đun: 40 tiết (gồm 16 tiết lí thuyết và 24 tiết thực hành) Tài liệu đọc trong mô đun được xây dựng theo định hướng tổ chức hoạt động bồi dưỡng kết hợp (trực tuyến và trực tiếp), cụ thể: − Giai đoạn qua mạng 1: 5 ngày; − Giai đoạn trực tiếp: 3 ngày; − Giai đoạn qua mạng 2: 7 ngày. Để đạt được hiệu quả bồi dưỡng, người học cần phải tham gia đầy đủ các hoạt động dạy học qua mạng và trực tiếp. Đồng thời, phải tự tăng cường khả năng tự học, tự nghiên cứu, trao đổi thảo luận với đồng nghiệp để hoàn thành các nhiệm vụ được giao. Tự đánh giá được sự phát triển của năng lực nghiệp vụ trước và sau khi tham gia bồi dưỡng theo nội dung mô đun. Mô đun 2 “Sử dụng phương pháp dạy học và giáo dục phát triển phẩm chất, năng lực học sinh trung học phổ thông môn Sinh học” được tiến hành bồi dưỡng bằng hình thức hiện đại. Hi vọng thầy cô sẽ được trải nghiệm một mô đun thật lí thú với nhiều cảm xúc và ấn tượng tích cực. 8 2. YÊU CẦU CẦN ĐẠT CỦA MÔ ĐUN − Phân tích được những vấn đề chung về phương pháp, kĩ thuật dạy học phát triển phẩm chất, năng lực học sinh trung học phổ thông. − Lựa chọn, sử dụng được các phương pháp, kĩ thuật dạy học phù hợp nhằm phát triển phẩm chất, năng lực học sinh trong môn Sinh học trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018. − Lựa chọn, xây dựng được các chiến lược dạy học hiệu quả phù hợp với đối tượng học sinh trung học phổ thông. − Hỗ trợ đồng nghiệp phát triển về kiến thức, kĩ năng và kinh nghiệm vận dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở trường trung học phổ thông. 3. NỘI DUNG CHÍNH − Tìm hiểu các xu hướng hiện đại về phương pháp, kĩ thuật dạy học nhằm phát triển phẩm chất, năng lực học sinh trung học phổ thông. − Lựa chọn, sử dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học phù hợp nhằm phát triển phẩm chất, năng lực học sinh trong môn Sinh học trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018. − Lựa chọn, xây dựng các chiến lược dạy học hiệu quả phù hợp với đối tượng học sinh trung học phổ thông. 4. TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG 4.1. Kế hoạch hoạt động bồi dưỡng qua mạng (5 ngày) KẾ HOẠCH BỒI DƯỠNG QUA MẠNG (căn cứ theo Phụ lục 1-TL1, Công văn số 214/CV-ETEP ngày 23 tháng 06 năm 2020) Mô đun 2: SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC VÀ GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC HỌC SINH THPT MÔN SINH HỌC (theo Quyết định số 4660/QĐ-BGDĐT ngày 04 tháng 12 năm 2019) Hình thức và thời lượng: 5 ngày, từ xa qua mạng Môn học: Sinh học 9 Kịch bản sư phạm bài giảng qua mạng A. GIAI ĐOẠN 1: CHUẨN BỊ I. Phần giới thiệu Xem video giới thiệu về mô đun 2. II. Nhiệm vụ học tập của học viên HV thực hiện các nhiệm vụ học tập chính trong khoá bồi dưỡng như sau: Nhiệm vụ 1. Xem video, nghiên cứu thêm tài liệu đọc và Infographic. Nhiệm vụ 2. Thực hiện bài kiểm tra cuối mỗi nội dung. Nhiệm vụ 3. Phản hồi, đánh giá về nội dung và hình thức học tập. III. Yêu cầu cần đạt của mô đun: Học viên sau khi hoàn thành khoá bồi dưỡng cần đạt những yêu cầu sau: Yêu cầu 1: Phân tích được những vấn đề chung về phương pháp, kĩ thuật dạy học phát triển phẩm chất, năng lực học sinh THPT. Yêu cầu 2: Lựa chọn, sử dụng được các phương pháp, kĩ thuật dạy học phù hợp ở cấp học THPT nhằm phát triển phẩm chất, năng lực học sinh trong môn Sinh học trong Chương trình GDPT 2018. Yêu cầu 3: Lựa chọn, xây dựng được các chiến lược dạy học hiệu quả phù hợp với đối tượng học sinh THPT trong môn Sinh học. Yêu cầu 4: Hỗ trợ đồng nghiệp phát triển về kiến thức, kĩ năng và kinh nghiệm vận dụng phương pháp, kĩ thuật dạy học phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở trường THPT. IV. Ôn bài trước: Nghiên cứu lại nội dung mô đun 1, tập trung vào các nội dung: đặc điểm, mục tiêu, YCCĐ về PC, NL, nội dung giáo dục, định hướng về phương pháp giáo dục trong CT môn Sinh học. B. GIAI ĐOẠN 2: HỌC TẬP, THỰC HÀNH Nội dung 1: Những vấn đề chung về phương pháp dạy học phát triển phẩm chất, năng lực 1. Hướng dẫn nội dung 1: Hoạt động 1: a) Tên hoạt động: Khởi động Mô tả: Tìm hiểu về phẩm chất, năng lực trong chương trình GDPT 2018. b) Yêu cầu cần đạt: - Trình bày được các phẩm chất chủ yếu và năng lực cốt lõi trong chương trình GDPT 2018. - Chỉ ra được phẩm chất chủ yếu và năng lực cốt lõi trong những tình huống cụ thể. 10 c) Nhiệm vụ của người học (qua mạng) - Xem tài liệu đọc về phẩm chất, năng lực trong chương trình GDPT 2018. - Đọc 6 tình huống và trả lời các câu hỏi trắc nghiệm: Tình huống đề cập đến phẩm chất hay năng lực nào được quy định trong chương trình GDPT 2018? d) Giám sát/Phản hồi/Đánh giá - Giám sát: mức độ hoàn thành nhiệm vụ. - Phản hồi: mức độ hoàn thành theo yêu cầu của hoạt động 1. - Đánh giá: đạt 6/6 tình huống (điều kiện). e) Tài liệu/học liệu phục vụ hoạt động 1 - Tài liệu đọc, nội dung 1, mục 1.1.1. - Bài tập tình huống Hoạt động 2: a)Tên hoạt động: Thử tài Mô tả: Tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực. b) Yêu cầu cần đạt: - Xác định được các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực. - Phân tích được vai trò của các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực. c) Nhiệm vụ của người học - Nghiên cứu tài liệu đọc, nội dung 1, mục 1.1.2, về các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực. - Xác định yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực thông qua các hình ảnh, và phân tích được vai trò của từng yếu tố. d) Giám sát/Phản hồi/ Đánh giá - Giám sát: mức độ hoàn thành nhiệm vụ. - Phản hồi: mức độ hoàn thành theo yêu cầu của hoạt động 2. - Đánh giá: đạt 3/4 câu hỏi (điều kiện). e) Tài liệu/học liệu phục vụ hoạt động 2 - Tài liệu đọc, nội dung 1, mục 1.1.2. - 4 câu hỏi trắc nghiệm 11 Hoạt động 3: a) Tên hoạt động: Khám phá Mô tả: Tìm hiểu về các nguyên tắc dạy học phát triển phẩm chất, năng lực. b) Yêu cầu cần đạt: - Xác định được các nguyên tắc dạy học phát triển phẩm chất, năng lực. - Phân tích được yêu cầu của các nguyên tắc dạy học phát triển phẩm chất, năng lực. c) Nhiệm vụ của người học (qua mạng) - Xem infographic về các nguyên tắc dạy học phát triển phẩm chất, năng lực. - Đọc tài liệu đọc, nội dung 1, mục 1.1.3 về các nguyên tắc dạy học phát triển phẩm chất, năng lực. d) Giám sát/Phản hồi/ Đánh giá - Giám sát: mức độ hoàn thành nhiệm vụ. - Phản hồi: mức độ hoàn thành theo yêu cầu của hoạt động 3. - Đánh giá: hoàn thành nhiệm vụ xem tài liệu đọc và Infographic. e) Tài liệu/học liệu phục vụ hoạt động 3 - Infographic. - Tài liệu đọc, nội dung 1, mục 1.1.3. Hoạt động 4: a)Tên hoạt động: Tìm hiểu Mô tả: Tìm hiểu xu hướng hiện đại về phương pháp dạy học phát triển phẩm chất, năng lực. b) Yêu cầu cần đạt: Phân tích được xu hướng hiện đại về phương pháp dạy học phát triển phẩm chất, năng lực. c) Nhiệm vụ của người học (qua mạng) - Xem tài liệu đọc, nội dung 1, mục 1.2.3, về xu hướng hiện đại về phương pháp dạy học phát triển phẩm chất, năng lực. - Trả lời 05 câu hỏi trắc nghiệm. d) Giám sát/Phản hồi/ Đánh giá - Giám sát: mức độ hoàn thành nhiệm vụ. - Phản hồi: mức độ hoàn thành theo yêu cầu của hoạt động 4. - Đánh giá: hoàn thành nhiệm vụ xem tài liệu đọc e) Tài liệu/học liệu phục vụ hoạt động 4 - Tài liệu đọc, nội dung 1, mục 1.2.3. 12 Hoạt động 5: a)Tên hoạt động: Nghiên cứu Mô tả: Tìm hiểu một số PPDH phát triển phẩm chất, năng lực theo xu hướng hiện đại. b) Yêu cầu cần đạt: Xác định được một số PPDH phát triển phẩm chất, năng lực theo xu hướng hiện đại. c) Nhiệm vụ của người học (qua mạng) - Xem tài liệu đọc, nội dung 1, mục 1.2.3, về một số phương pháp, kĩ thuật dạy học phát triển phẩm chất, năng lực theo xu hướng hiện đại. - Xem infographic. - Trả lời câu hỏi trắc nghiệm d) Giám sát/Phản hồi/ Đánh giá - Giám sát: mức độ hoàn thành nhiệm vụ. - Phản hồi: mức độ hoàn thành theo yêu cầu của hoạt động 5. - Đánh giá: đạt 4/5 câu hỏi trắc nghiệm (điều kiện). e) Tài liệu/học liệu phục vụ hoạt động 5 - Tài liệu đọc, nội dung 1, mục 1.2.3. - Câu hỏi trắc nghiệm. 2. Đánh giá /phản hồi nội dung 1 - Xem và hoàn thành các hoạt động: 1, 2, 3, 4, 5. - Thực hiện kiểm tra cuối nội dung 1: 10 câu hỏi trắc nghiệm Nội dung 2: Các phương pháp dạy học phát triển phẩm chất, năng lực học sinh trong môn Sinh học ở THPT 1. Hướng dẫn nội dung 2: Hoạt động 6: a) Tên hoạt động: Nhận diện Mô tả: Tìm hiểu định hướng chung về PP, KTDH phát triển phẩm chất, năng lực cho HS trong môn Sinh học ở THPT. b) Yêu cầu cần đạt: - Trình bày được định hướng chung về PP, KTDH phát triển phẩm chất, năng lực cho HS trong môn Sinh học ở THPT. - Nhận diện các PP, KTDH phát triển phẩm chất, năng lực trong môn Sinh học ở THPT. c) Nhiệm vụ của người học (qua mạng) 13 - Xem video chuyên gia và trả lời 5 câu hỏi trắc nghiệm. - Xem infographic và đọc tài liệu đọc, nội dung 2, mục 2.1, về đặc điểm – vị trí – mục tiêu của môn Sinh học, mối quan hệ giữa 3 thành phần năng lực sinh học và các mạch nội dung, các PP, KTDH phát triển phẩm chất, năng lực trong môn Sinh học ở THPT. d) Giám sát/Phản hồi/ Đánh giá - Giám sát: mức độ hoàn thành nhiệm vụ. - Phản hồi: mức độ hoàn thành theo yêu cầu của hoạt động 6. - Đánh giá: hoàn thành việc xem video, infographic và tài liệu đọc. e) Tài liệu/học liệu phục vụ hoạt động 6 - Video chuyên gia. - Infographic. - Tài liệu đọc, nội dung 2, mục 2.1. (2.1.1; 2.1.2 và 2.1.4). Hoạt động 7: a) Tên hoạt động: Ghép đôi Mô tả: Tìm hiểu một số PP, KTDH phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh trong môn Sinh học ở THPT. b) Yêu cầu cần đạt: - Xác định được bản chất, định hướng sử dụng một số PP, KTDH phát triển phẩm chất, năng lực học sinh trong môn Sinh học ở THPT. - Trình bày được quy trình thực hiện một số PP, KTDH phát triển phẩm chất, năng lực HS trong môn Sinh học ở THPT. c) Nhiệm vụ của người học (qua mạng) - Xem infographic và tài liệu đọc, nội dung 2, mục 2.2, về một số PP, KTDH phát triển phẩm chất, năng lực HS trong môn Sinh học ở THPT. - Trả lời câu hỏi trắc nghiệm. d) Giám sát/Phản hồi/ Đánh giá - Giám sát: mức độ hoàn thành nhiệm vụ. - Phản hồi: mức độ hoàn thành theo yêu cầu của hoạt động 7. - Đánh giá: Hoàn thành việc xem infographic và tài liệu đọc. e) Tài liệu/học liệu phục vụ hoạt động 7 - Iinfographics - Tài liệu đọc, nội dung 2, mục 2.2. 2. Đánh giá /phản hồi nội dung 2 - Xem và hoàn thành các hoạt động: 6, 7. 14 - Thực hiện kiểm tra cuối nội dung 2: 10 câu hỏi trắc nghiệm khách quan. Nội dung 3: Lựa chọn, sử dụng phương pháp và kĩ thuật dạy học chủ đề trong môn Sinh học ở THPT 1. Tiến trình học tập nội dung 3: Hoạt động 8: a) Tên hoạt động: Kết nối Mô tả: Tìm hiểu yêu cầu chung của việc lựa chọn, xây dựng các chiến lược dạy học hiệu quả phù hợp với đối tượng học sinh trong môn Sinh học. b) Yêu cầu cần đạt: - Xác định được các yêu cầu chung của việc lựa chọn, xây dựng được các chiến lược dạy học hiệu quả phù hợp với đối tượng học sinh THPT trong môn Sinh học. - Phân tích được một số yêu cầu chung của việc lựa chọn, xây dựng được các chiến lược dạy học hiệu quả phù hợp với đối tượng học sinh THPT trong môn Sinh học. c) Nhiệm vụ của người học (qua mạng) - Xem video chuyên gia trao đổi về chuyên môn. - Xem tài liệu đọc, nội dung 3, mục 3.1, về chiến lược dạy học một chủ đề trong môn Sinh học. d) Giám sát/Phản hồi/ Đánh giá - Giám sát: mức độ hoàn thành nhiệm vụ. - Phản hồi: mức độ hoàn thành theo yêu cầu của hoạt động 8. - Đánh giá: hoàn thành yêu cầu xem video và đọc tài liệu. e) Tài liệu/học liệu phục vụ hoạt động 8 - Video chuyên gia trao đổi về chuyên môn. - Tài liệu đọc, nội dung 3, mục 3.1. Hoạt động 9: a) Tên hoạt động: Trải nghiệm Mô tả: Tìm hiểu cơ sở và quy trình lựa chọn, sử dụng PP, KTDH một chủ đề trong môn Sinh học ở THPT. b) Yêu cầu cần đạt: - Xác định được cơ sở lựa chọn, sử dụng PP, KTDH của một chủ đề trong môn Sinh học ở THPT. - Phân tích được một số cơ sở lựa chọn, sử dụng PP, KTDH trong môn Sinh học ở THPT. - Xác định được quy trình lựa chọn, sử dụng PP, KTDH cho một chủ đề. 15 - Phân tích được các bước trong quy trình lựa chọn, sử dụng PP, KTDH cho một chủ đề. c) Nhiệm vụ của người học (qua mạng) - Xem video sinh hoạt chuyên môn 1, xem kế hoạch tổ chức hoạt động dạy học minh hoạ; xem tài liệu đọc, nội dung 3, mục 3.2 về cơ sở lựa chọn, sử dụng PP, KTDH một bài học trong môn Sinh học. - Xem Infographic và tài liệu đọc, nội dung 3, mục 3.3. d) Giám sát/Phản hồi/ Đánh giá - Giám sát: mức độ hoàn thành nhiệm vụ. - Phản hồi: mức độ hoàn thành theo yêu cầu của hoạt động 9. - Đánh giá: hoàn thành yêu cầu xem video, kế hoạch tổ chức hoạt động dạy học minh hoạ, tài liệu đọc và infographic. e) Tài liệu/học liệu phục vụ hoạt động 9 - Video sinh hoạt chuyên môn trước khi dạy thực nghiệm. - Kế hoạch tổ chức hoạt động dạy học minh hoạ. - Tài liệu đọc, nội dung 3, mục 3.2 và mục 3.3 - Chương trình giáo dục phổ thông môn Sinh học (Ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT- BGDĐT ngày 26 tháng 12 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo). Hoạt động 10: a) Tên hoạt động: Suy ngẫm Mô tả: Tìm hiểu về cơ sở đánh giá việc lựa chọn, sử dụng PP và KTDH cho một chủ đề trong môn Sinh học ở THPT. b) Yêu cầu cần đạt: Xác định các tiêu chí đánh giá việc lựa chọn, sử dụng PP và KTDH của một chủ đề trong môn Sinh học ở THPT. c) Nhiệm vụ của người học (qua mạng): - Xem tài liệu đọc, nội dung 3, mục 3.4 về cơ sở đánh giá việc lựa chọn, sử dụng PP và KTDH cho một chủ đề trong môn Sinh học ở THPT. - Trả lời câu hỏi: Xác định các tiêu chí đánh giá việc lựa chọn, sử dụng PP và KTDH của một chủ đề trong môn Sinh học. d) Giám sát/Phản hồi/Đánh giá - Giám sát: mức độ hoàn thành nhiệm vụ. - Phản hồi: mức độ hoàn thành theo yêu cầu của hoạt động 10. - Đánh giá: hoàn thành nhiệm vụ xem tài liệu đọc. 16 e) Tài liệu/học liệu phục vụ hoạt động 10 - Công văn số 5555/BGDĐT-GDTrH, ngày 08/10/2014, về việc hướng dẫn sinh hoạt chuyên môn về đổi mới PPDH và kiểm tra, đánh giá; tổ chức và quản lí các hoạt động chuyên môn của trường trung học/trung tâm giáo dục thường xuyên qua mạng. - Tài liệu đọc, nội dung 3, mục 3.4. Hoạt động 11: a) Tên hoạt động: Đánh giá Mô tả: Thực hành đánh giá việc lựa chọn, sử dụng PP, KTDH cho một chủ đề trong môn Sinh học ở THPT. b) Yêu cầu cần đạt: Đánh giá được sự phù hợp của việc lựa chọn, sử dụng PP, KTDH cho một chủ đề trong môn Sinh học ở THPT. c) Nhiệm vụ của người học (qua mạng) - Nghiên cứu chuỗi hoạt động học của một chủ đề trong môn Sinh học ở THPT được minh hoạ. - Xem video một hoạt động dạy học trong môn Sinh học ở THPT có sử dụng PP, KTDH (dựa trên chuỗi hoạt động học trên). - Chuẩn bị câu trả lời để thảo luận ở giai đoạn tập huấn trực tiếp: Câu 1. GV sử dụng PP, KTDH trong video minh hoạ có phù hợp không? Vì sao? Câu 2. Phân tích ưu điểm và hạn chế của việc lựa chọn và sử dụng PP, KTDH trong hoạt động dạy học GV thực hiện trong video minh hoạ. d) Giám sát/Phản hồi/ Đánh giá - Giám sát: mức độ hoàn thành nhiệm vụ. - Phản hồi: mức độ hoàn thành theo yêu cầu của hoạt động 11. - Đánh giá: hoàn thành nhiệm vụ xem video, nghiên cứu kế hoạch tổ chức hoạt động dạy học. e) Tài liệu/học liệu phục vụ hoạt động 11 - Công văn số 5555/BGDĐT-GDTrH, ngày 08/10/2014, về việc hướng dẫn sinh hoạt chuyên môn về đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá; tổ chức và quản lí các hoạt động chuyên môn của trường trung học/trung tâm giáo dục thường xuyên qua mạng. - Khung minh hoạ chuỗi hoạt động học của một chủ đề trong Sinh học ở THPT - Tài liệu đọc, nội dung 3, mục 3.4. - Câu hỏi tự luận (Chuẩn bị câu trả lời để thảo luận ở giai đoạn tập huấn trực tiếp, không nộp bài và đánh giá) 2. Đánh giá /phản hồi nội dung 3 - Xem và hoàn thành các hoạt động: 8, 9, 10, 11 - Thực hiện kiểm tra cuối nội dung 3: 10 câu hỏi trắc nghiệm khách quan. 17 Nội dung 4: Xây dựng kế hoạch hướng dẫn đồng nghiệp 1. Tiến trình học tập nội dung 4: Hoạt động 12: a) Tên hoạt động: Hỗ trợ Mô tả: Xây dựng dự thảo kế hoạch bồi dưỡng đại trà cho đồng nghiệp tại trường và địa phương. b) Yêu cầu cần đạt: - Phân tích được thuận lợi, khó khăn của đồng nghiệp tại trường và địa phương. - Xây dựng được kế hoạch bồi dưỡng đại trà cho đồng nghiệp tại trường và địa phương. c) Nhiệm vụ của người học - Chuẩn bị những nội dung sau để thảo luận khi dự học trực tiếp. 1. Những thuận lợi và khó khăn khi hỗ trợ đồng nghiệp tại trường và địa phương. 2. Các đề xuất để hoạt động hỗ trợ đồng nghiệp tại trường và địa phương đạt hiệu quả. - Xem gợi ý khung kế hoạch hỗ trợ đồng nghiệp. - Xây dựng dự thảo kế hoạch hỗ trợ đồng nghiệp dựa trên tình hình thực tiễn ở địa phương. d) Giám sát/Phản hồi/ Đánh giá - Giám sát: mức độ hoàn thành nhiệm vụ. - Phản hồi: mức độ hoàn thành theo yêu cầu của hoạt động 12. - Đánh giá: hoàn thành xem khung kế hoạch hỗ trợ đồng nghiệp gợi ý. e) Tài liệu/học liệu phục vụ hoạt động 12 - Khung kế hoạch hỗ trợ đồng nghiệp 2. Đánh giá /phản hồi nội dung 4 - Nộp sản phẩm cá nhân của hoạt động 12. C. GIAI ĐOẠN 3: PHẢN HỒI, ĐÁNH GIÁ Bài tập cuối khóa: Bài tập 1: Lựa chọn, sử dụng PP và KTDH của một chủ đề trong môn Sinh học ở THPT. - Hướng dẫn làm bài tập: + Lựa chọn một chủ đề trong chương trình GDPT 2018 - môn Sinh học. + Lựa chọn, sử dụng PP, KTDH theo quy trình đã tìm hiểu. + Thể hiện việc lựa chọn, sử dụng, PP, KTDH thông qua chuỗi hoạt động học. + Tự đánh giá và đánh giá chéo cho đồng nghiệp bằng cách nhận xét và sử dụng tiêu chí trong Công văn số 5555/BGDĐT-GDTrH. - Hướng dẫn chấm bài tập: 18 + Sử dụng tiêu chí đánh giá việc lựa chọn, sử dụng PP và KTDH của một chủ đề trong môn Sinh học ở THPT dựa trên Công văn số 5555/BGDĐT-GDTrH. - Công cụ nộp bài tập: Chức năng nộp file lên hệ thống (HV có thể nộp nhiều lần và không xoá phiên bản cũ). Cho phép GVSPCC đánh giá, nhận xét. Bài tập 2: Xây dựng kế hoạch hỗ trợ đồng nghiệp phát triển về việc vận dụng các PP, KTDH theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS trong môn Sinh học ở THPT. - Hướng dẫn làm bài tập: + Phân tích thuận lợi, khó khăn của đồng nghiệp tại trường và địa phương về việc vận dụng các PP, KTDH theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS trong môn Sinh học ở THPT. + Phân tích những thuận lợi, khó khăn với vai trò là GVPT chủ chốt khi hỗ trợ đồng nghiệp. + Xây dựng dự thảo kế hoạch hỗ trợ đồng nghiệp dựa trên kết quả đã phân tích. - Hướng dẫn chấm bài tập: Đạt nếu hoàn thành sản phẩm và nộp lên hệ thống. - Công cụ nộp bài tập: Chức năng nộp file lên hệ thống (HV có thể nộp nhiều lần và không xoá phiên bản cũ). Cho phép GVSPCC đánh giá, nhận xét. D. TÀI LIỆU THAM KHẢO (Các File, links,) - Tài liệu đọc mô đun 2. - Công văn số 5555/BGDĐT-GDTrH, ngày 08/10/2014, về việc hướng dẫn sinh hoạt chuyên môn về đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá; tổ chức và quản lí các hoạt động chuyên môn của trường trung học/trung tâm giáo dục thường xuyên qua mạng - Chương trình giáo dục phổ thông 2018 - môn Sinh học (Ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 12 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo). 4.2. Kế hoạch hoạt động bồi dưỡng qua mạng (7 ngày) KẾ HOẠCH BỒI DƯỠNG QUA MẠNG SAU TẬP HUẤN TRỰC TIẾP Mô đun 2: SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC VÀ GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC HỌC SINH THPT MÔN SINH HỌC (theo Quyết định số 4660/QĐ-BGDĐT ngày 04 tháng 12 năm 2019) Hình thức và thời lượng: 7 ngày, từ xa qua mạng Môn học: Sinh học Ngày 1 - ngày 2: Tự kiểm tra - Kiểm tra tất cả các hoạt động theo chuỗi hệ thống của kịch bản bồi dưỡng qua mạng. - Thực hiện đủ các yêu cầu của các hoạt động theo chuỗi hệ thống của kịch bản bồi dưỡng qua mạng. 19 - Kiểm tra và hoàn thiện các phiếu giao nhiệm vụ. - Xác định và kiểm tra các sản phẩm chính thức của mô đun 2 cần có cho hoạt động bồi dưỡng và hoạt động hỗ trợ đồng nghiệp sau này. Ngày 3: Tự hoàn thiện - Hoàn thiện kế hoạch bài dạy (theo yêu cầu khái quát) sau khi được góp ý trực tiếp. - Hoàn thiện các nội dung đọc thêm, mở rộng của kịch bản bồi dưỡng qua mạng. Ngày 4 - ngày 5: Khảo sát và kết nối - Khảo sát kế hoạch hướng dẫn đồng nghiệp. - Khảo sát các mẫu phản hồi của GVPT đại trà học tập trực tuyến. - Khảo sát các ý kiến phản hồi của GVPT đại trà học tập trực tuyến ở mô đun 1. - Liệt kê các câu hỏi, các vấn đề phát sinh ở mô đun 2. - Nghiên cứu tài liệu, tự giải quyết các câu hỏi, vấn đề phát sinh ở mô đun 2 vừa xác lập. - Xác định thời gian kết nối với GVSP chủ chốt giải quyết các câu hỏi, vấn đề phát sinh ở mô đun 2. Ngày 6: Kết nối và phát triển - Kết nối với GVSP chủ chốt giải quyết các câu hỏi, vấn đề phát sinh ở mô đun 2. - Xác định các hoạt động cần thực hiện ở ngày cuối của mô thức bồi dưỡng cần phải thực hiện, hoàn thành. Ngày 7: Hoàn thiện - Hoàn thiện kế hạch dạy học cho một chủ đề trong môn Sinh học ở THPT. - Hoàn thiện kế hoạch hướng dẫn đồng nghiệp theo mẫu. - Thực hiện trắc nghiệm bổ sung (theo mục tiêu thử thách hoặc cải thiện điểm số). 4.3. Kế hoạch hoạt động bồi dưỡng trực tiếp (3 ngày) KẾ HOẠCH BỒI DƯỠNG TRỰC TIẾP (Căn cứ theo Phụ lục 5, Công văn số 87/CV-ETEP ngày 21 tháng 04 năm 2020) Mô đun 2: SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC VÀ GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG MÔN SINH HỌC (theo Quyết định số 4660/QĐ-BGDĐT ngày 04 tháng 12 năm 2019) Hình thức và thời lượng: 3 ngày, trực tiếp trên lớp học Môn học: Sinh học Thời gian Nội dung chính Điều kiện giảng dạy/học tập 20 Ngày 1 Buổi sáng (1) Khai mạc khoá bồi dưỡng. Hội trường, backdrop, máy chiếu, âm thanh, bàn ghế được bố trí theo yêu cầu hoạt động chủ động. Làm quen với GVSPCC, kết nối hệ thống học trực tuyến và các kênh liên lạc. Lớp học, máy chiếu, bảng trắng sử dụng bút lông. Giới thiệu chung về khoá học, làm rõ mục tiêu, chuẩn đầu ra và các nội dung chính của khoá học. Lớp học, máy chiếu, bảng trắng sử dụng bút lông. Internet/Wi-fi, LMS/LCMS.
File đính kèm:
tai_lieu_module_2_su_dung_phuong_phap_day_hoc_va_giao_duc_ph.pdf